برابری جنسیّتی و همگرایی باروری در کشورهای با اکثریّت مسلمان

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 رئیس دانشکده‌ی علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا

2 گروه علوم اجتماعی، دانشکده‌ی علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

باروری در کشورهای با اکثریّت مسلمان در چند دهه گذشته کاهش قابل‌ملاحظه‌ای یافته است. امروزه، شمار قابل‌توجّهی از این کشورها باروری زیر سطح جایگزینی را تجربه می‌کنند. هدفِ این بررسی، تبیین همگرایی 47 کشور با اکثریّت مسلمان با سطوح و روندهای باروری در کشورهای توسعه‌یافته است. داده‌‌ها از پایگاه داده‌های بخش جمعیّت سازمان ملل، پایگاه داده‌های بانک جهانی و گزارش توسعه انسانی سازمان ملل اقتباس شد. نتایج نشان داد گذار باروری در کشورهای مسلمان که به سال‌های دهه 1350 بر می‌گردد، از نیمه دهه 1370 سرعت بیش‌تری یافته است. تا نیمه هزاره سوّم، بیش از 76 درصد از این کشورها در وضعیّت باروری کنترل‌شده خواهند بود. اگرچه تجربه همگرایی باروری، شدّت و زمان‌بندی آن در کشورهای مختلف متفاوت است، امّا تحلیل‌های مقطعی نشان داد که همگرایی با افزایش برابری جنسیّتی و گسترش استفاده از روش‌های پیشگیری از حاملگی در کشورهای مسلمان همراه بوده است. در نتیجه، هرگونه سیاست‌گذاری برای افزایش باروری و جلوگیری از تداوم باروری زیر سطح جایگزینی در این گروه از کشورها، باید با توجّه به جایگاه و موقعیّت زنان در جامعه و خانواده صورت بگیرد. اتّخاذ سیاست‌های همسو و موافق با خواسته‌ها و تمایلات زنان، احتمال موفّقیت دولت‌های کشورهای مسلمان برای افزایش باروری را بیش‌تر می‌کند.

کلیدواژه‌ها