مطالعه عوامل مرتبط با سازگاری دانش‌آموزان افغانستانی ساکن در شهر شیراز

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مددکاری اجتماعی، بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته جمعیت‌شناسی، بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز.

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز.

4 دانشیار جمعیت‌شناسی، بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز.

چکیده

محیط مداس و برنامه­های آموزشی آنها از مهمترین سازوکارهای موجود به منظور افزایش سازگای فرهنگی دانش­آموزان مهاجر قلمداد می­شود. برای این منظور در مطالعه پیش­رو تلاش شده است که سازگاری دانش­آموزان مهاجر افغانستانی بررسی و تبیین شود. داده­های تحقیق حاضر از پیمایشی که در شهر شیراز انجام و در آن تعداد 380 نفر از دانش­آموزان 13 تا 18 ساله افغانستانی با روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله­ای و پرسشنامۀ ساخت­یافته پیمایش شدند اقتباس شده است. یافته‌ها نشان داد که بین متغیر سازگاری و متغیرهای تبعیض، رضایت­مندی، احساس تعلق به ایران، پذیرش جامعۀ میزبان، تأکید والدین بر فرهنگ بومی، هویت ملی و محل تولد مادر، رابطۀ معنی‌داری وجود دارد. نتایج مدل رگرسیونی نیز نشان داد که متغیرهای تأکید والدین بر فرهنگ بومی، هویت ملی، احساس تعلق به ایران، رضایت‌مندی و محل تولد مادر، تعیین‌کننده‌های اصلی سازگاری هستند. بر اساس یافته­های تحقیق حاضر، می­توان نتیجه گرفت که تلاش در راستای کاهش تبعیض در محیط مدرسه و نیز اجرای برنامه­های آموزشی، به‌منظور آشنایی بیشتر با فرهنگ جامعه میزبان و نیز تعامل بیشتر مهاجران با گروه‌های غیرمهاجر می­تواند سازگاری بالاتر مهاجران را به­دنبال داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Investiagation on Adaptation of Afghan Immigrant Students Living in Shiraz City

نویسندگان [English]

  • Roghayeh Khosravi 1
  • Razieh Bahadori 2
  • Fatemeh Geravand 3
  • Aliyar Ahmadi 4
1 Assistant Professor in Social Work, Shiraz University.
2 M.A in Demography, Shiraz University.
3 Ph.D Student in Sociology, Shiraz University.
4 Associate Professsor in Demography, Shiraz University.
چکیده [English]

The schools' environment and educational curriculum are considered to be the most important mechanisms available to increase the cultural adaptation of immigrant students. To this end, an attempt has been made in this study to analyze and clarify the adaptation of Afghan immigrant students. The data of the study was adapted from a survey conducted in Shiraz, in which 380 Afghan students aged 13 to 18 were selected using multi-stage cluster sampling. The findings showed that there was a significant relationship between adaptation and the variables of discrimination, satisfaction, sense of belonging to Iran, acceptance of the host community, parental emphasis on indigenous culture, national identity and mother's birthplace. The results of the regression model also showed that the variables of parental emphasis on indigenous culture, national identity, sense of belonging to Iran, satisfaction and mother's place of birth are the main determinants of adaptation. On the basis of the findings, it can be concluded that in line with efforts to reduce discrimination in the school environment, implementing educational programs to help better understanding of the culture of host community and increasing the interaction of immigrants with non-immigrants can contribute to greater adaptation of immigrants.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Acculturation
  • Migrants
  • Afghanistanian students
  • Satisfaction
  • Discrimination
  • National Identity
اچ­لاور، رابرت (1373). دیدگاه­هایی درباره دگرگونی اجتماعی، چاپ اول، ترجمه سیدکاووس سیدامامی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

اکبری، نظام (1379). بررسی عوامل مؤثر بر سازگاری ایرانیان مقیم امارات متحده عربی، پایان­نامه کارشناسی ارشد جامعه­شناسی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز.

ایمان، محمدتقی و گلمراد مرادی (1388). بررسی رابطه بین راهبردهای فرهنگ­پذیری و سلامت روانی در میان مهاجران: ( نمونه موردی مطالعه شهر کرمانشاه)، فصلنامه جامعه­شناسی کاربردی، دوره 20، شماره 1، صص 147-170.

جمشیدیها، غلامرضا و موسی عنبری (1383). تعلقات اجتماعی و اثرات آن بر بازگشت مهاجرین افغانی، نشریه نامه علوم اجتماعی، دوره 11، شماره 3 (پیاپی 23)، صص 68-43.

حقیقتیان، منصور، احمد غضنفری و سید عبدالرسول تقوی (1387). بررسی عوامل موثر بر سازگاری فرهنگی مهاجران به شهر قائمیه، مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دوره 27، شماره 1 (پیاپی 54)، صص 79-63.

ربانی، رسول و احمد پالیزان (1383). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر در سازگاری مهاجران شهر فیروزآباد، پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، سال 4، شماره 14، صص 65-41.

سنقری، ناهید، حسین فکرآزاد و معصومه معارف­وند (1393). موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)، دوفصلنامه پژوهش­های جامعه­شناسی معاصر، شماره 3، دوره 5، صص 124-101.

صادقی، رسول (1388). ویژگی­های مهاجران خارجی در ایران در سرشماری 1385 ، گزیده مطالب آماری، سال 20، شماره 1، صص 73-41.

صادقی، رسول (1389). سازگاری اجتماعی–جمعیتی مهاجران نسل دوم افغان­ها در ایران، پایان­نامه دکتری جمعیت­شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

صادقی، رسول (1390). سازگاری اجتماعی-جمعیتی نسل دوم افغان­ها در ایران، نشریه کتاب ماه علوم اجتماعی، ویژه جمعیت­شناسی، سال 15، شماره 42 و 43، صص 103-101.

عباسی­شوازی، محمدجلال، رسول صادقی و عبدالله محمدی (1395). ماندن یا مهاجرت دوباره مهاجران بازگشته افغانستانی از ایران به کشورشان و عوامل تعیین­کننده آن، نامه انجمن جمعیت­شناسی ایران، شماره 21، صص 41-10.

­فیندلی، سلی (1372). برنامه­ریزی مهاجرت­های داخلی، ترجمه عبدالعلی لهسایی­زاده، شیراز: نشر نوید.

محمودیان، حسین (1386). تغییر در ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی و انطباق با جامعه مقصد، نامه انجمن جمعیت­شناسی ایران، دوره 2، شماره 4، صص 69-42.

میرزائی، حسین (1396). راهبردهای فرهنگ­پذیری و بهداشت روانی مهاجرین افغانستانی در شهرک قائم قم (مطالعه‌ای انسان‌شناختی)، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، مقاله 6 ، دوره 2، شماره 7، صص 189-245.

میرزائی، حسین (1397). بررسی انطباق تحصیلی مهاجران افغانستانی در ایران، فصلنامه پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، دوره 3، شماره 11، صص 84-43.

نصر اصفهانی، آرش و سید حسن حسینی (1395). بررسی تأثیر سیاست های تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)، فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، سال 5، شماره 20، صص 83-55.

Abbasi‐Shavazi, M. J., & Sadeghi, R. (2015). Socio‐cultural adaptation of second generation Afghans in Iran. International Migration, 53(6): 89-110.

Abbasi‐Shavazi, M. J., & Sadeghi, R. (2015). Socio‐cultural adaptation of second‐generation Afghans in Iran. International Migration, 53(6): 89-110.

Abbasi-Shavazi, M. J., & Sadeghi, R. (2016). Integration of Afghans in Iran: Patterns, levels and policy implications. Migration Policy and Practice, VI, 3: 22-29.

Abedin, A. (2018). Afghan women in Sweden: A qualitative study of their socio-Cultural Integration and Sense of Belonging (Master’s thesis).

Baek Choi, J., & Thomas, M. (2009). Predictive factors of acculturation attitudes and social support among Asian immigrants in the USA. International Journal of Social Welfare, Vol.18, No.1: 76-84.

Barona, A., & Miller, J. (1994). Short acculturation scale for Hispanic youth (SASH-Y): APreli minary report. Hispanic Journal of Behavioral Sciences,Vol .16: 155–162.

Baumeister, R. F., & Muraven, M. (1996). Identity as adaptation to social, cultural, and historical context. Journal of adolescence, 19(5): 405-416.

Berry, J. W. (1992). Acculturation and adaptation in a new society. International migration, 30: 69-69.

Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied psychology. Vol.46, No.1: 5-34.

Berry, J. W., Phinney, J. S., Sam, D. L., & Vedder, P. (2006). Immigrant youth: Acculturation, identity, and adaptation. Applied psychology. Vol. 55, No.3: 303-332.

Berry, J. W., & Sabatier, C. (2010). Acculturation, discrimination, and adaptation among second generation immigrant youth in Montreal and Paris. International journal of intercultural relations, 34(3): 191-207.

Bourhis, R. Y., Moise, L. C., Perreault, S., & Senecal, S. (1997). Towards an interactive acculturation model: A social psychological approach. International journal of psychology. Vol. 32, No.6: 369-386.

UNHCR .(2019). Global trends: refugees, asylum-seekers, returnees, internally displaced and stateless persons, , Geneva, online:http://www.unhcr.org, 19 Jun 2019.

Goldlust, J., & Richmond, A. H. (1974). A multivariate model of immigrant adaptation. International Migration Review, 8(2): 193-225.

Horenczyk, G. (2010). Language and identity in the school adjustment of immigrant students in Israel. In Migration, Identität, Sprache und Bildungserfolg: 44-58.

Lo, S. H. (2011). Adventure education and the acculturation of Chinese Canadians in Vancouver (Doctoral dissertation, Lincoln University, Canada).

Mahdi, A. A. (1997). Determinants of adaptation for second generation Iranians. CIRA Bulletin, Origins. New York: Oxford University Press.Vol.13, No.1: 4-37.

McCarthy, K. (1998). Adaptation of immigrant children to the United States: A review of the literature. Center for Research on Child Wellbeing: Working Paper: 98-03.

Padilla, A. M., & Perez, W. (2003). Acculturation, social identity, and social cognition: A new perspective. Hispanic Journal of Behavioral Sciences, Vol.25,No.1: 35-55.

Peterson, C., Park, N., & Seligman, M. E. (2005). Orientations to happiness and lifesatisfaction: The full life versus the empty life. Journal of happiness studies, 6(1): 25-41.

Rudmin, F. W. (2003). Critical history of the acculturation psychology of assimilation, separation, integration, and marginalization. Review of general psychology, Vol. 7, No. 1: 3–37.

Rumbaut, R. G. (1991). The agony of exile: A study of the migration and adaptation of Indochinese refugee adults and children. Johns Hopkins University Press.

Sabatier, C., & Berry, J. W. (2008). The role of family acculturation, parental style, and perceived discrimination in the adaptation of second-generation immigrant youth in France and Canada. European journal of developmental psychology, 5(2): 159-185.

Sapountzis, A. (2013). Dominant group members talk about the acculturation of  immigrants in Greece :Who is in charge of the acculturation Process?. Hellenic Journal of Psychology, Vol. 10: 24-46.

Songhori, N., Maarefvand, M., Fekr-Azad, H., & Khubchandani, J. (2018). Facilitators and barriers of afghan refugee adolescents’ integration in Iran: A grounded theory study. Global Social Welfare, 5(4): 243-252.

Tropp, L. R., Erkut, S., Coll, C. G., Alarcon, O., & Vazquez-Garcia, H. A. (1999). Psychosocial acculturation: Development of a new measure for Puerto Ricans on the U.S. mainland. Educational and Psychological Measurement, Vol:59: 351–367.

Van Geel, M., & Vedder, P. (2010). The adaptation of non‐western and Muslim immigrant adolescents in the Netherlands: An immigrant paradox?. Scandinavian Journal of Psychology, 51(5): 398-402.

Vieriu, A. M. (2014). Adjustment of Romanian immigrant students in a new educational context. Revista romaneasca pentru educatie multidimensionala-Journal for Multidimensional Education, Vol. 6, No.1: 69-81

Ward, C., & Kennedy, A. (1993). Psychological and socio-cultural adjustment during cross-cultural transitions: A comparison of secondary students overseas and at home. International Journal of Psychology,Vol. 28,No.2: 129-147.

Ward, C., & Rana-Deuba, A. (1999). Acculturation and adaptation revisited. Journal of cross-cultural psychology, 30(4): 422-442.

Weirsbicki, S. (2004). Beyond the Immigrant Enclave: Network Change and assimilation. LFB Scholarly Publishing.

Zarkesh, N., Baranovich, D. L., & Shoup, R. C. (2017). Social adaptation of Afghan refugees in Malaysia. Advanced Science Letters, 23(3): 2109-2111.

Zea, M. C., Reisen, C. A., Poppen, P. J., Echeverry, J. J., & Bianchi, F. T. (2004). Disclosure of HIV-positive status to Latino gay men’s social networks. American Journal of Community Psychology, Vol.3: 107–116.