بررسی نگرش شهروندان شهر اصفهان به مراکز نگهداری سالمندان

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جمعیت‌شناسی، دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه یزد، (نویسنده مسئول).

2 استادیار جمعیت‌شناسی، دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه یزد.

3 کارشناسی ارشد جمعیت‌شناسی، دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه یزد.

چکیده

ساختار سنی جمعیت ایران در حال حرکت به سمت سالخوردگی بوده و درصد تنهازیستی سالمندان بالا و درصد سکونت آنان در مراکز نگهداری سالمند بسیار پایین است. این مطالعه با هدف بررسی نگرش افراد جامعه نسبت به مراکز نگهداری سالمند در شهر اصفهان و به روش پیمایشی اجرا شد. با استفاده از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای، 384 نفر شهروند 20 تا 60 ساله به‌صورت تصادفی انتخاب و مصاحبه شدند و داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری دو و چندمتغیره مورد تحلیل قرار گرفت. نگرش به خانه سالمندان در سه بُعد عاطفی، شناختی و رفتاری مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان از نگرش منفی افراد به مراکز نگهداری از سالمند دارد. زنان در مقایسه با مردان دارای نگرش منفی‌تری نسبت به این مراکز، به‌ویژه در بُعد عاطفی، هستند. حضور فرد سالمند در منزل باعث نگرش مثبت‌تر و بازدید از خانه سالمندان باعث نگرش منفی‌تر به مراکز مذکور می‌گردد. ضریب تعیین مدل 19.3 درصد می‌باشد و سرمایه اجتماعی مهمترین نقش را در تعیین نوع نگرش به مراکز نگهداری سالمند دارد. با توجه به روند روبه افزایش تعداد سالمندان و نیز سالمندان تنها، نیاز است با توسعه مراکز نگهداری از سالمند و فرهنگ‌سازی در جهت کاهش نگرش منفی به خانه‌های سالمندان امکان زندگی در این سراها برای سالمندان مهیا شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Survey of the Attitude of the Citizens of Isfahan Towards the Elderly Care Centers

نویسندگان [English]

  • Maliheh Alimondegari 1
  • Mohammad Torkashvand Moradabadi 2
  • Mohammad Abbasi 3
1 Assistant Professor of Demography, Department of Social Sciences, Yazd University. Email: m.alimondegari@yazd.ac.ir (Corresponding Author).
2 Assistant Professor of Demography, Department of Social Sciences, Yazd University. Email: m.torkashvand@yazd.ac.
3 M.A.Student in Demography, Department of Social Sciences, Yazd University. E-mail: mabbasi@stu.yazd.ac.ir
چکیده [English]

The age structure of the Iranian population is moving towards aging, and the percentage of loneliness of the elderly is high and their percentage of residence in elderly care centers is very low. The aim of this study was to investigate the attitude of people in the community to the elderly care centers in Isfahan by survey method. Using multi-stage sampling method, 384 citizens aged 20 to 60 were randomly selected and interviewed and data were analyzed using bivariate and and multivariate analysis. Attitudes toward elderly care centers were examined in three dimensions: emotional, cognitive and behavioral, and the findings showed that people have a negative attitude towards elderly care centers. Women have a more negative attitude towards these centres compared to men, especially in the emotional dimension. The presence of the elderly in the home leads to a more positive attitude and visiting the nursing home causes a more negative attitude towards these centers. The coefficient of determination of the model is 19/3% and social capital has the most important role in determining the type of attitude towards the elderly care centers. Due to the increasing number of the elderly and the increasing share of the elderly who live alone, it is necessary to develop elderly care centers and culture in order to reduce the negative attitude towards elderly care centers to provide the possibility of living in these homes for the elderly.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Elderly Care Centers
  • Attitude
  • Social Capital
  • aging
  • Isfahan City
ادیب حاج‌باقری، محسن، مرضیه محمدقصابی و نگین مسعودی علوی (1393). تأثیر یک برنامه مراقبت از سالمند بر نگرش دانشجویان پرستاری نسبت به سالمند، سالمند، دوره 9، شماره 3، صص 246-189.
آژ، نضال، امیر جوادی، بهرام مهرتاش و محمدرضا مصطفائی (1396). بررسی مقایسه‌ای تأثیر مداخلات اجتماعی و تفریحی بر کیفیت زندگی سالمندان مقیم سرای سالمندان و ساکن در جامعه، مجله سالمندشناسی، دوره ۲، شماره 3، صص 43-36.
آسایش، حمید، مصطفی قربانی، محمد پرورش مسعود، حسین رحمانی انارکی، حسین انصاری، مرتضی منصوریان، عزیز رضا‌پور، فرشاد شریفی و رسول محمدی (1393). بررسی وضعیت نگرش پزشکان عمومی نسبت به پدیده سالمندی با استفاده از پرسشنامه کوگان. مجله دیابت و متابولیسم ایران، جلد 13، شماره ۶، صص 486-479.
اونق، نازمحمد (1384). بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی.
پاتنام، روبرت (1380). دموکراسی و سنت‌های مدنی، چاپ اول، تهران: نشرعلمی.
ثناگو، اکرم، عراز گل بازیار، مریم چهره‌گشا، سونا قرنجیک، مریم نوروزی، صفیه پاکروان‌فر، حمید آسایش و لیلا جویباری (1387). نگرش مردم نسبت به سالمندان در استان گلستان، نشریه توسعه پژوهش در پرستاری و مامایی، جلد ۸ شماره ۲ صص 29-24.
رولاند، دونالد (1396). سالخوردگی جمعیت زمینه­ها، پیامدها، سیاست‌ها، ترجمه یعقوب فروتن، تهران: انتشارات: موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.
ریاحی، محمد اسماعیل (1387). مطالعه تطبیقی موقعیت و جایگاه سالمندان در جوامع گذشته و معاصر، سالمند: مجله سالمندی ایران، دوره 3، شماره 3 و 4، صص 21-10.
 صالحی امیری، سیدرضا و رضا قهرمانی (1391). بررسی رابطه نگرش به مشارکت اجتماعی در بعد رفتاری و رعایت انضباط ترافیکی در بین رانندگان تاکسی شهر تهران، فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، سال 4، شماره 11، صص 80-70.
صالحی، صادق، اکرم سلیمانی و زهرا پازوکی نژاد (1394). بررسی نگرش و رفتار مسئولانه دانشجویان نسبت به محیط زیست، مجله پژوهش‌های محیط زیست، سال 6، شماره 11، صص 276 تا 265.
ضرغامی اسماعیل، علی شرقی و میلاد الفت (1394). ویژگی‌های محیطی مؤثر در افزایش کیفیت زندگی ساکنان خانه‌های سالمندان، (نمونه موردی: خانه‌های سالمندان ناحیۀ شمیرانات در استان تهران). مجله مطالعات معماری ایران، دوره 4، شماره 7، صص 126-111.
عبدالمحمدی، یزدان، سمانه طبایی، الهه دقیق بین و شهروز رهبری (1398). مقایسه نگرش و کیفیت زندگی سالمندان مقیم/غیرمقیم به سرای سالمندان، مجله دانشکده علوم پزشکی نیشابور، دوره 7، شماره ۳ ، صص 48 – 38.
فروند، ژولین (1368). جامعه­شناسی ماکس­ وبر، ترجمه عبدالحسین نیک گهر، تهران، نشر رایزن.
فیروزه مقدم، سارا، احمد برجعلی و فرامرز سهرابی (1392). اثربخشی آموزش شادکامی بر افزایش امید در سالمندان، مجله سالمندی ایران، دوره ۸ ، شماره 4، صص 72-67.
کوششی، مجید (1394). بررسی مسائل نوظهور جمعیتی ایران؛ مجموعه مقالات سیاستی، دلالت‌های سیاستی مسایل کنونی و پیش روی سالخوردگی جمعیت، صص21-30
محمدزاده، رحمت (1394). تحلیل فضاهای گذران اوقات فراغت سالمندان پارک گلستان شهر تبریز و ارائه راهکارها، هویت شهر، دوره 9، شماره 23، صص 58-47.
مرکز آمار ایران (1395). داده­های سرشماری عمومی نفوس و مسکن.
نوری، علی و سهیلا فارسی (1397). انتظارات سالمندان مقیم سرای سالمندان از فرزندان خود، سالمند، دوره ۱۳، شماره ۲، صص 279- 262.
نوغانی محسن، قربانعلی ابراهیمی و سید عبدالله حسینی (1392). بررسی سنجش میزان سرمایه اجتماعی در سالمندان به منظور تعیین نگرش آنان به سرای سالمندان: مطالعه موردی شهر نور، مجله راهبرد، شماره 8 ، صص 140-125
هاوکینز دل (1385). رفتار مصرف‌کنندهتدویناستراتژیبازاریابی، ترجمه احمد روستا و عطیه بطحایی، تهران: انتشارات سارگل.
Baltes, P. B. ( 1991). The many faces of human ageing: toward a psychological culture of old age. Psychol Med. 21(4):837-54.
Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital. In Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education. J. Richardson (Eds). New York, Greenwood Press: 241-253.
Butler R. N. (1969) Age-ism: another form of bigotry. Gerontologist. Winter; 9(4): 243-246.
Chengcheng, L., & Naiwen, L. (2010). The relation among coalminer’s self-efficacy, safety attitude and risk-taking behavior. Procedia Engineering, 7: 352-355.
Eliopoulos C. (2013). Gerontological nursing. Philadlephia: Lippincott Williams & Wilkins.
Featherstone, M. (1987). Lifestyle and Consumer Culture. Theory, Culture & Society Journal. 4: 55-70.
Jehoel-Gijbers, G. & C. Vrooman (2008). Social Exclusion of the Elderly: A Comparative Study of EU Member States, ENEPRI Research Report,57: 1- 85.
Johnson-Hanks J. (2008). Demographic Transitions and Modernity, Annual Review of Anthropology, 37: 301-315.
Kengnal, P. R., Sh. Holyachi and A. Kumar (2017). Knowledge and Attitude of the Nursing Students towards Elderly in Davangere, Karnataka. International Journal of Current Research, 9(10):58675-58679.
Lee, Y, J. Hwang, S. Lim, H. Lee, and J. Tai Kim. (2012). Identifying Characteristics of Design Guidelines for Elderly Care Environments from the Holistic Health Perspective, Seoul. Korea,22(1): 242-259.
Lui. CH, NL & Wong. s.l. (2009). junior doctors' attitudes towards older adults and its correlates in a tertiary-care public hospital. Annals academy of medicine, 38 (2):125-129.
Matsuoka, Y. (2009). The elderly housing as a place to age in place comparative study on the pattern of mortality/discharge in Denmark and Japan. Edinburgh: ENHR 2009 International Conference.
Muhli, U. (2010). Accounts of Professional and Institutional Tension in the Context of Swedish Elderly Care, Journal of AgingStudies, Vol 24, No. 1: 47-56
Söderhamn, O., C. Lindencrona, & S. M. Gustavsson (2001). Attitudes toward older people among nursing students and registered nurses in Sweden. Nurse education today, 1(1): 225–229.
Tanner D, Harris J. (2008). Working with older people. New York: Routledge.
Valliant G.E. (2002). Aging well: surprising guideposts to a happier life from the landmark Harvard study of adult development. Boston: Little, Brown.
Wells, V. K., B. Taheri, , D. Gregory-Smith, & D. Manika (2016). The role of generativity and attitudes on employees home and workplace water and energy saving behaviours, Tourism Management, 56: 63-74.
Yang, S., M. Shipworth, & G. Huebner (2015). His, hers or both's? The role of male and female's attitudes in explaining their home energy use behaviours. Energy and Buildings, 96: 140-148.