تحلیل نهادی چالش‌های مدیریت مهاجرت به خارج از کشور با بهره‌گیری از رویکرد نونهادگرایی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران.

2 استاد علوم اجتماعی، گروه برنامه‌ریزی و توسعه اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 استاد علوم سیاسی، گروه روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استاد علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

5 استادیار علوم اجتماعی، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

چکیده

مدیریت مهاجرت به رویکردهای برنامه‌ریزی شده برای عملیاتی کردن چارچوب‌های سیاستی، تقنینی و اداری اطلاق می‌شود که توسط نهادهای متولی مهاجرت توسعه یافته‌اند. در کشور ما موضوع مدیریت مهاجرت به خارج به جهت خروج سرمایه انسانی و ظرفیت‌های علمی و اقتصادی قابل‌توجه بوده و شناخت چگونگی آن ضروری است. با توجه به نقش اثرگذار نهادها در مدیریت مهاجرت به خارج، هدف اصلی در این پژوهش، شناخت محدودیت‌های این عرصه با تکیه بر رویکرد نونهادگرایی و بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون برای دستیابی به شبکه مضمونی چالش‌های مدیریت مهاجرت است. نتایج حاصل از تحلیل مضمون داده‌های مصاحبه با 23 نفر از نخبگان و صاحب‌نظران این عرصه بیانگر آن است که چالش‌های مدیریت مهاجرت در سه سطح نهادی شامل سازه‌های ذهنی در سطح توده و نخبگان سیاسی، محیط نهادی و ترتیبات نهادی توزیع شده‌اند که اثر سطح سازه‌های ذهنی بر سایر سطوح قابل‌توجه است. همچنین شبکه مضمونی حاصل از تحلیل مضمون داده‌ها، حکایت از نوعی ضعف، ناکارآمدی، ناکامی، نابسندگی در سطوح نهادی و به تعبیری نوعی«تأخیر» و «واماندگی» در مدیریت مهاجرت به خارج دارد که لزوم ورود جدی به این عرصه و گفتمان‌سازی مهاجرت در هر سه سطح را ضروری می‌نماید. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Institutional Analysis of the Challenges of emigration Management Using a New Institutionalist Approach

نویسندگان [English]

  • Behnaz Movahedi 1
  • meisam mousaaei 2
  • Mohamad Kazem Sajjadpour 3
  • Ebrahim Mottaghi 4
  • Ali Baghaei sarabi 5
1 Ph.D Student in Sociology, Department of Economic and Deveiopment, Islamic Azad university Science and Research Branch . E-mail: bssmovahedi@gmail.com
2 Professor of Social science, Department of Planning and Development, Tehran University (Corresponding Author). E-mail: mousaaei@ut.ac.ir
3 Professor of Political Sciences , Department of International Relations, Tehran University. E-mail: smksajjad@yahoo.com
4 Professor of Political Science, Department of International Relations,Tehran University. E-mail: emottaghi@ut.ac.ir
5 Assistant Professor of Department of Social science, Islamic Azad universityof central Tehran Branch. E-mail:a.baghaeisarabi@iauctb.ac.ir
چکیده [English]

Migration management refers to the planned approaches to operationalizing the policy, legislative and administrative frameworks developed by the institutions in charge of migration. In our country, the issue of managing migration abroad is important for the outflow of human capital and scientific and economic capacities, and it is necessary to know how. Considering the effective role of institutions in managing migration abroad, the main purpose of this study is to identify the limitations of this field by relying on the neo-institutionalist approach and using thematic analysis to achieve the thematic network of emigration management challenges. The results of content analysis of interview data with 23 elites and experts in this field indicate that emigration management challenges are distributed at three institutional levels including mental constructs at the level of the masses and political elites, institutional environment and institutional arrangements.Mental is noticeable on other levels.Also, the thematic network resulting from the analysis of the content of the data indicates a kind of weakness, inefficiency, failure, inadequacy at the institutional level, and in other words, a kind of "delay" and "lag" in managing immigration, which requires serious entry into this field and discourse building. It requires emigration at all three levels.

کلیدواژه‌ها [English]

  • emigration Management
  • Institutional Analysis
  • Institutional Environment
  • Institutional arrangement
  • mental constructs
حیدری، حسن، نرمین داودی و فرزانه طالبی (1395). آثار کلان اقتصادی و بخشی مهاجرت نیروی کار متخصص و غیرمتخصص در کشور ایران، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، دور 4 شماره 22، صص 42-25.
رصدخانه مهاجرت (1399). سالنامه مهاجرتی ایران، تهران: پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف.
سجادپور، سیدکاظم (1384). چارچو‌ب‌های مفهومی و عملیاتی در مدیریت مهاجرت بین‌المللی (مطالعه موردی ایران)، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 78، صص 30-9.
طیبی، سیدکمیل، مصطفی عمادزاده و هاجر حصوری (1390). اثر فرار مغزها بر رشد اقتصادی کشورهای درحال توسعه، نشریه پژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی، شماره 2، صص 94-71.
عابدی جعفری، حسن و محمدسعید تسلیمی، ابوالحسن فقیهی و محمد شیخ‌زاده (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین (روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی)، مجله اندیشه مدیریت راهبردی، سال 5، شماره 10، صص 198 -151.
عرب مازار، علی‌اکبر، رسام مشرفی و محمد مصطفی‌زاده (1396). مهاجرت نیروی کار از ایران به کشورهای OECD و عوامل اقتصادی مؤثر بر آن، مجله اقتصاد و الگوسازی، شماره 30، صص 94-63.
متوسلی، محمود و جمال فتح‌اللهی (1389). مقدمه‌ای بر نظریات ویلیامسون و کاربرد آن در تحلیل مسائل توسعه ایران، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی، سال 10، شماره 3، صص 52-25.
مهدوی، ابوالقاسم و علی نصیری‌اقدم (1388). تطور برنامه پژوهشی یک اقتصاددان نهادگرا (داگلاس سیسیل نورث)، دوفصلنامه جستارهای اقتصادی، سال 6، شماره 12، صص174-149.
مهدوی، ابوالقاسم و علی‌نصیری اقدم (1391). روش‌شناسی تحلیل نهادی مسائل اقتصادی، فصلنامه روش‌شناسی علوم انسانی، شماره 71 ، صص 165-162.
نورث، داگلاس (1993). پنج گزاره اساسی در مورد تغییرات نهادی، ترجمه سیدامیرحسین میرابوطالبی، روزنامه دنیای اقتصاد، شماره ۲۲۹۹–۲۷ بهمن ۱۳۸۹ - ص ۲۸.
نورث، داگلاس (1997). علم اقتصاد و علم شناختی، ترجمه محمدرضا فرهادی پور، مجله تکاپو، شماره 17.
Adkins, L., R. Moomaw & A. Savvides (2002) Institutions, Freedom and Technical Efficiency, Southern Economic Journal, 69 (1): 92-108.
Alba. K. & Castillo (2012). New approaches to migration management in Mexico and central America. Washington dc: Migration policy institute. the regional migration study group.
Bauder, H. (2003). Equality, Justice and the Problem of International Borders. Immigration and Settlement Studies, 167-182.
Carens, J. H. (1987). Aliens and Citizens: The Case for Open Borders. The Review of Politics, 49,(2): 251-273.
Castles, S. (2004). The Factors That Make and Unmake Migration Policies. The International Migration Review, 852-884.
Clark, J. & D. Pearson (2007). Economic Freedom, Entrepreneurship, Migration and Economic Growth, The Clarion Business and Economic Review, 6 (2): 37.
Cohen, S. (2003). No One is Illegal: Asylum and Immigration Control Past and Present. Trentham Books.
Düvell, F. (2007). Towards sustainable migration policies. In M. Jandl, Innovative Concepts for Alternative Migration Policies (pp. 47-58). Amsterdam: Amsterdam University Press.
Gallup (2018). Potential net migration Index.
Geiger, M. & A. Pécoud (2010). The Politics of International Migration Management. London: Palgrave MacMillan, 2010.p305.
Ghosh, B. (2000). Towards a New International Regime for Orderly Movements of People. In B. Ghosh, Managing Migration: Time for a New International Regime? (pp. 2-26). New York: Oxford University Press.
Harris, N. (2005). Migration and Development. Economic and Political Weekly, 4591-4595.
Hayter, T. (2000). Open Borders; The Case Against Immigration Controls. London: Pluto Press.
IOM. (2004). Essentials of Migration Management; A Guide for Policy Makers and Practitioners. United Nations.
IOM. (2021). Glossary on Migration. Switzerland: International Organization for Migration.
King, N. & C. Horrocks (2010). Interviews in qualitative research, London: Sage. Lincoln, Y. & E. Guba (1985). Naturalistic Inquiry, Beverley Hill, CA: Sage.
Klein, M. & k. Bartsch (2003). The Berne Initiative: Toward the Development of an International Policy Framework on Migration. Department at the International Organization for Migration (IOM).
Luckanachai, N., & M. Rieger (2010). A review of international migration policies. Geneva: International Labour Organization.
Papadimitriou, D. G. (2013). The Global and European Neighborhood Migration Systems; Trends, Policy Choices, Governance Challenges and a Look Ahead. In J. Willem, M. Kremer, & E. Schrijve, Making Migration Work (pp. 39-49). Amsterdam: Amsterdam University Press.
Williamson, O. (2000). The New Institutional Economics: Taking Stock, Looking Ahead. Journal of Economic Literature, 38(3): 595-613.