قصد تک‌‌فرزندی و تعیین‌کننده‌های آن در زنان و مردان در شرف ازدواج در تهران

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هدف این مقاله، بررسی قصد تک فرزندی و تعیین‌کننده‌های آن، در زنان و مردان در شرف ازدواج ساکن شهر تهران می‌باشد. در این مقاله، داده‌های مرحله اول پیمایش یک مطالعه ترکیبی[1] که در تابستان 1391 انجام شده بود، مورد تجزبه و تحلیل قرار گرفت. در این مرحله، تعداد 871 زن و مرد مراجعه کننده به مراکز مشاوره قبل از ازدواج وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی در تهران به روش سهمیه‌ای خوشه‌ای نمونه‌گیری شدند. قصد تک‌فرزندی در 46 درصد و دو فرزندی در 2/43 درصد موارد گزارش شد. تعیین کننده‌های قصد تک فرزندی در مردان عبارت بودند از : فردگرایی (34/1OR[2]=)، نگرانی کمتر از مشکلات تک‌فرزندی (74/0OR=)، باورهای جنسیتی تساوی‌طلبانه ‌(66/4 OR=) و نگرانی‌های فرزند‌پروری (10/1OR=)، درحالی‌که در زنان عبارت بودند از سن(08/1OR=)، نگرانی‌های فرزند‌پروری (11/1OR=)، فردگرایی(31/1OR=)، نگرانی کمتر از تک‌فرزندی (60/0 OR=) و آرمان‌گرایی در تربیت فرزند (71/1 OR=). نتایج بیانگر نوعی گذار به سوی کنترل‌های درونی‌تر بر تصمیم باروری در مناطق توسعه یافته شهری مانند تهران بوده، که منطبق بر نظریه گذار دوم جمعیتی می‌باشد.



[1]. mix method


[2]. Odds Ratio  (نسبت شانس)

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Intention for Single Child among Women and Men on the Threshold of Marriage in Tehran: Levels and Determinants

نویسندگان [English]

  • Farideh Khalajabadi Farahani
  • Hassan Hassan Saraie
چکیده [English]

This paper aims to assess prevalence of intention for having single child and its determinants among new cohorts of marriage. For this paper, the data of the first phase of the survey of a mix method study conducted in 2012 among 871 men and women were analyzed. Sample was selected using stratified cluster sampling from among men and women who attend government based premarital counseling centers in Tehran. The findings revealed that a significant proportion of young men and women (46% of men and women) intended to have single child, while nearly 43% intended for two children. Determinants of intention for single child among men comprised of individualism (OR=1.34), lower concerns on consequences of having single child (OR=0.74), greater gender equality beliefs (OR=4.66), and greater social concerns of childrearing (OR=1.10), while determinants of having single child among women comprised of older age (OR=1.08), greater social concerns of childrearing (OR=1.11), greater individualism (OR=1.31), lower concerns on consequences of having single child (OR=0.60), and greater idealism in child rearing (OR=1.71). These results reflect some sorts of transition toward greater internal controls on fertility decisions in developed urban areas such as Tehran, which is consistent with second transition theory.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Single-child
  • Fertility behavior
  • Fertility intention
  • Under replacement fertility
رضایی، مهدی (1390). "زمینه‌های فرزندآوری پایین در کردستان ایران: مطالعه موردی شهر سقز"، پایان‌نامه دوره‌‌ی دکتری رشته جمعیت‌شناسی، تهران: دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی.

سرایی، حسن (1391). "جمعیت شناسی و جمعیت ایران: گزیده مقالات"، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه.

سماکار، ندا (1390). "بررسی عوامل مؤثر بر نگرش به تک ‌فرزندی: مطالعه موردی زنان در آستانه ازدواج شهر تهران"، پایان‌نامه دوره‌ی کارشناسی ارشد رشته جمعیت‌شناسی، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده علوم اجتماعی و ارتباطات.

عباسی شوازی محمد جلال و ملیحه علی‌مندگاری (1389). "تأثیر ابعاد متفاوت استقلال زنان بر رفتار باروری آنها در ایران"، فصلنامه زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، شماره 1، دوره‌ی‌ 28، صص 51-31.

عباسی شوازی، محمدجلال و عباس عسگری ندوشن (1384). "تغییرات خانواده و کاهش باروری در ایران، مطالعه موردی استان یزد"، نامه علوم اجتماعی، شماره 25.

فتحی، الهام (1381). "عوامل جمعیتی مؤثر بر کاهش میزان باروری کل در ایران در دهه 75-1365"، مجموعه مقالات اولین همایش انجمن جمعیت‌شناسی ایران، تهران: مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه.

لوکاس، دیوید و میر، پاول (1384). "درآمدی بر مطالعات جمعیتی"، ترجمه حسین محمودیان، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

Abbasi-Shavazi M. J. and Hosseini-Chavoshi, M. (2013a), Fertility Trends and Levels over the  last  Four  Decades  in  Iran:  Application  of  the  Own-children  Method  of Fertility Estimation to the 1986 to 2011 censuses, Unpublished Research Report, Statistics Research and Training Centre, Tehran, Iran.

Abbasi-Shavazi, M.J. (2001). “Below Replacement-level Fertility in Iran: Progress and Prospects”, Paper prepared for the IUSSP Seminar on: International Perspectives on low fertility: Trends, Theories and Policies, Tokyo.

Abbasi-Shavazi, M.J., Hosseini-Chavoshi, M., Banihashemi, F., Khosrvi, A. (August 26-31, 2013b), Assessment of the own–children estimates of fertility applied to the 2011 Iran Census and the 2010 Iran-MIDHS, Paper presented at the Session 046: Indirect methods of mortality and fertility estimation: new techniques for new realities of the XXVII IUSSP International Population Conference, Busan, Korea.

Abbasi-shavazi, M.J., McDonald, P. & Hosseini-Chavoshi, M. (2003). “Changes in Family, Fertility Behavior and Attitudes in Iran”. Working papers in demography, No. 88, Australian National University, Canberra.

Abbasi-Shavazi, M.J., McDonald, P., & Hosseini-Chavoshi, M. (2009). “The Fertility Transition in Iran: Revolution and Reproduction”: Springer.

Aghajanian, A., and Mehryar, A.H. (1999). “Fertility Transition in the Islamic Republic of Iran” 1976-1996. Asian-Pacific Population Journal. 14(1): 21-42.

Atoh, M. (2001). “Very Low Fertility in Japan and Value Change Hypotheses”. Review of Population and Social Policy, 10: 1–21.

Bandura, A. (1977). “Toward a Unifying Theory of Behavioral Change”. Psychological  Review, 84: 191-215.

Bhende, A.A., and Kanitkar, T. (1988). “Principle of Population Studies”. Bombay, Himalaya Pub.

Bongaarts, J. (2001). “Fertility and Reproductive Preferences in Post-transitional Societies”. Population and Development Review 27(Supplement): 260-281.

Breton, D., and Prioux, F. (2009). “The One-child Family: France in the European Context”. Demographic Research, 20: 657-692.

Chesnais, J. C. (2000). “Determinants of Below-replacement Fertility”. Population Bulletin of the United Nations, Below Replacement Fertility. Special Iuuse Nos. 40/41, 1999, pp.126-136.

Demeny, P. (1997). “Replacement-level Fertility: The Implausible Endpoint of the Demographic Transition”, In: The continuing demographic transition, edited by G. W. Jones et al. pp. 94-110. Oxford: Clarendon Press.

Duvander, A.Z., & Andersson G. (2006). “Gender Equality and Fertility in Sweden: A study of the Impact of Father’s Uptake of Parental Leave on Continues Childbearing”. Marriage and Family Review, 39(1/2): 121-142.

Goldscheider F.K. , Bernhardt E.M.(2011). “Domestic Gender Equality and Childbearing in Sweden”, Working paper EQUAL WP01, Stockholms University, http://www.suda.su.se/yaps

Hosseini-Chavoshi M., Abbasi-Shavazi, M. J., McDonald, P. (2006). “The Iranian Fertility Decline, 1981-1999: An application of the synthetic parity progression ratio method. Population, 61(5-6): 701-718.

Islam, M. M., and Bairagi, R. (2003). “Fertility Intentions and Subsequent Fertility Behaviour in Matlab: Do fertility Intentions Matter?Journal of Biosocial Science, 35(4): 615-619.

Kaufman, G. (2000). “The Effect of Gender Role Attitude on Family Formation and Dissolution”. Journal of Family Issue, 2(1): 128-145.

Khalajabadi Farahani, F., and Kazemipour Sabet. Sh. (2011). “Trends and Correlates of One Child Families in Iran: Implications for Population Policies”. Poster presentation at the UCL and Leverhulme Trust Conference on Human Population Growth and Global Carrying Capacity, London, May 2011. <http://www.ucl.ac.uk/popfootprints/ poster presentations>. Accessed September 2012.

Kiani, M. (2011). “Women’s Attitude to Fertility in Iran: A Case Study in Isfahan, Iran”. The Social Sciences, 6 (6): 398-403.

Kumari, M. (2010). “Emergence of One Child Family Norm in India”, presented in the 1st Asian Population Conference, New Delhi, India, Nov. 2010.

Lesthaeghe, R. (1995). “The Second Demographic Transiton in Western Countries: an Interpretation”. In: Gender and family change in industrialized countries, ed. By K.O. Mason and An-M. Jenson. Oxford: Clarendon Press, pp.17-62.

Lutz, W., Skirbekk, V., Rita Testa, M. (2006). “The Low Fertility Trap Hypothesis: Forces that May Lead to Further Postponement and Fewer Births in Europe”. Vienna Yearbook of Population Research, 4: 167-192.

Mynarska, M. (2008). “Fertility Choices in Poland: Quality, Quantity and Individualization”, Doctoral dissertation, Max Planck Institute for Demographic Research, Rostock, Germany.

Nilsson, K. (2010). “Housework and Family Formation: Exploring the Relationship Between Gender Division of the Housework and Having Children”. The Open Demography Journal, 3: 1-10.

Olah, L.Sz. (2003). “Gendering Fertility: Second Birth in Sweden and Hungary”. Population Research and Policy Review, 22: 171-200.

Prettner, K., Bloom, D. E., Strulik, H. (2012). “Declining Fertility and Economic Well-being: Do Education and Health Ride to the Rescue?”. The WDA-HSG Discussion Paper Series on Demographic Issues, No. 2012/03.

Torr, B.M. and Short S.E.(2004). “Second Birth and the Second Shift: A Research Note on Gender Equity and Fertility”. Population and Development Review, 30(1): 109-130.

United Nations (2003). “Partnership and Reproductive Behaviour in Low-Fertility Countries”. Department of Economic and Social Affairs. ESA/P/WP.177,  May 2003.

Van de Kaa, D. J. (2001). “Postmodern Fertility Preference: from Changing Value Orientation to New Behavior”. Population and Development Review, 27: 290-331.

Van de Kaa, D.J (1997) “Options and Sequences: Europe’s Demographic Patterns”, Journal of Australian Population Association, 14(1): 1-30.

Wat, S. Y., and Hodge, R. W. (1972). “Social and Economic Factors in Hong Kong's Fertility Decline”, Population Studies (Camb), 26(3): 455-64.

Westoff, C. F. (1990). “Reproductive Intentions and Fertility Rates”. International Family Planning Perspectives, 16(3): 84-89.

Westoff, C.F. and Higgins, J.(2009). “Relationships Between Men’s Gender Attitudes and Fertility: Response to Puur et al.,’s “Men’s childbearing desires and views of the male role in Europe at the dawn of the 21th century””, Demographic Research, 21(3): 65-74. doi:10.4054/DemRes.2009.21.3.

Withers, M., Tavrow, P., and Abe, D. (2012). “Who Meets Their Intentions to Stop Childbearing? Results of a Longitudinal Study in Rural Eastern Bali, Indonesia”, Health Care for Women International, 33(9): 814-832.