قصد تک‌‌فرزندی و تعیین‌کننده‌های آن در زنان و مردان در شرف ازدواج در تهران

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هدف این مقاله، بررسی قصد تک فرزندی و تعیین‌کننده‌های آن، در زنان و مردان در شرف ازدواج ساکن شهر تهران می‌باشد. در این مقاله، داده‌های مرحله اول پیمایش یک مطالعه ترکیبی[1] که در تابستان 1391 انجام شده بود، مورد تجزبه و تحلیل قرار گرفت. در این مرحله، تعداد 871 زن و مرد مراجعه کننده به مراکز مشاوره قبل از ازدواج وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی در تهران به روش سهمیه‌ای خوشه‌ای نمونه‌گیری شدند. قصد تک‌فرزندی در 46 درصد و دو فرزندی در 2/43 درصد موارد گزارش شد. تعیین کننده‌های قصد تک فرزندی در مردان عبارت بودند از : فردگرایی (34/1OR[2]=)، نگرانی کمتر از مشکلات تک‌فرزندی (74/0OR=)، باورهای جنسیتی تساوی‌طلبانه ‌(66/4 OR=) و نگرانی‌های فرزند‌پروری (10/1OR=)، درحالی‌که در زنان عبارت بودند از سن(08/1OR=)، نگرانی‌های فرزند‌پروری (11/1OR=)، فردگرایی(31/1OR=)، نگرانی کمتر از تک‌فرزندی (60/0 OR=) و آرمان‌گرایی در تربیت فرزند (71/1 OR=). نتایج بیانگر نوعی گذار به سوی کنترل‌های درونی‌تر بر تصمیم باروری در مناطق توسعه یافته شهری مانند تهران بوده، که منطبق بر نظریه گذار دوم جمعیتی می‌باشد.



[1]. mix method


[2]. Odds Ratio  (نسبت شانس)

کلیدواژه‌ها

موضوعات


رضایی، مهدی (1390). "زمینه‌های فرزندآوری پایین در کردستان ایران: مطالعه موردی شهر سقز"، پایان‌نامه دوره‌‌ی دکتری رشته جمعیت‌شناسی، تهران: دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی.

سرایی، حسن (1391). "جمعیت شناسی و جمعیت ایران: گزیده مقالات"، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه.

سماکار، ندا (1390). "بررسی عوامل مؤثر بر نگرش به تک ‌فرزندی: مطالعه موردی زنان در آستانه ازدواج شهر تهران"، پایان‌نامه دوره‌ی کارشناسی ارشد رشته جمعیت‌شناسی، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده علوم اجتماعی و ارتباطات.

عباسی شوازی محمد جلال و ملیحه علی‌مندگاری (1389). "تأثیر ابعاد متفاوت استقلال زنان بر رفتار باروری آنها در ایران"، فصلنامه زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، شماره 1، دوره‌ی‌ 28، صص 51-31.

عباسی شوازی، محمدجلال و عباس عسگری ندوشن (1384). "تغییرات خانواده و کاهش باروری در ایران، مطالعه موردی استان یزد"، نامه علوم اجتماعی، شماره 25.

فتحی، الهام (1381). "عوامل جمعیتی مؤثر بر کاهش میزان باروری کل در ایران در دهه 75-1365"، مجموعه مقالات اولین همایش انجمن جمعیت‌شناسی ایران، تهران: مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه.

لوکاس، دیوید و میر، پاول (1384). "درآمدی بر مطالعات جمعیتی"، ترجمه حسین محمودیان، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

Abbasi-Shavazi M. J. and Hosseini-Chavoshi, M. (2013a), Fertility Trends and Levels over the  last  Four  Decades  in  Iran:  Application  of  the  Own-children  Method  of Fertility Estimation to the 1986 to 2011 censuses, Unpublished Research Report, Statistics Research and Training Centre, Tehran, Iran.

Abbasi-Shavazi, M.J. (2001). “Below Replacement-level Fertility in Iran: Progress and Prospects”, Paper prepared for the IUSSP Seminar on: International Perspectives on low fertility: Trends, Theories and Policies, Tokyo.

Abbasi-Shavazi, M.J., Hosseini-Chavoshi, M., Banihashemi, F., Khosrvi, A. (August 26-31, 2013b), Assessment of the own–children estimates of fertility applied to the 2011 Iran Census and the 2010 Iran-MIDHS, Paper presented at the Session 046: Indirect methods of mortality and fertility estimation: new techniques for new realities of the XXVII IUSSP International Population Conference, Busan, Korea.

Abbasi-shavazi, M.J., McDonald, P. & Hosseini-Chavoshi, M. (2003). “Changes in Family, Fertility Behavior and Attitudes in Iran”. Working papers in demography, No. 88, Australian National University, Canberra.

Abbasi-Shavazi, M.J., McDonald, P., & Hosseini-Chavoshi, M. (2009). “The Fertility Transition in Iran: Revolution and Reproduction”: Springer.

Aghajanian, A., and Mehryar, A.H. (1999). “Fertility Transition in the Islamic Republic of Iran” 1976-1996. Asian-Pacific Population Journal. 14(1): 21-42.

Atoh, M. (2001). “Very Low Fertility in Japan and Value Change Hypotheses”. Review of Population and Social Policy, 10: 1–21.

Bandura, A. (1977). “Toward a Unifying Theory of Behavioral Change”. Psychological  Review, 84: 191-215.

Bhende, A.A., and Kanitkar, T. (1988). “Principle of Population Studies”. Bombay, Himalaya Pub.

Bongaarts, J. (2001). “Fertility and Reproductive Preferences in Post-transitional Societies”. Population and Development Review 27(Supplement): 260-281.

Breton, D., and Prioux, F. (2009). “The One-child Family: France in the European Context”. Demographic Research, 20: 657-692.

Chesnais, J. C. (2000). “Determinants of Below-replacement Fertility”. Population Bulletin of the United Nations, Below Replacement Fertility. Special Iuuse Nos. 40/41, 1999, pp.126-136.

Demeny, P. (1997). “Replacement-level Fertility: The Implausible Endpoint of the Demographic Transition”, In: The continuing demographic transition, edited by G. W. Jones et al. pp. 94-110. Oxford: Clarendon Press.

Duvander, A.Z., & Andersson G. (2006). “Gender Equality and Fertility in Sweden: A study of the Impact of Father’s Uptake of Parental Leave on Continues Childbearing”. Marriage and Family Review, 39(1/2): 121-142.

Goldscheider F.K. , Bernhardt E.M.(2011). “Domestic Gender Equality and Childbearing in Sweden”, Working paper EQUAL WP01, Stockholms University, http://www.suda.su.se/yaps

Hosseini-Chavoshi M., Abbasi-Shavazi, M. J., McDonald, P. (2006). “The Iranian Fertility Decline, 1981-1999: An application of the synthetic parity progression ratio method. Population, 61(5-6): 701-718.

Islam, M. M., and Bairagi, R. (2003). “Fertility Intentions and Subsequent Fertility Behaviour in Matlab: Do fertility Intentions Matter?Journal of Biosocial Science, 35(4): 615-619.

Kaufman, G. (2000). “The Effect of Gender Role Attitude on Family Formation and Dissolution”. Journal of Family Issue, 2(1): 128-145.

Khalajabadi Farahani, F., and Kazemipour Sabet. Sh. (2011). “Trends and Correlates of One Child Families in Iran: Implications for Population Policies”. Poster presentation at the UCL and Leverhulme Trust Conference on Human Population Growth and Global Carrying Capacity, London, May 2011. <http://www.ucl.ac.uk/popfootprints/ poster presentations>. Accessed September 2012.

Kiani, M. (2011). “Women’s Attitude to Fertility in Iran: A Case Study in Isfahan, Iran”. The Social Sciences, 6 (6): 398-403.

Kumari, M. (2010). “Emergence of One Child Family Norm in India”, presented in the 1st Asian Population Conference, New Delhi, India, Nov. 2010.

Lesthaeghe, R. (1995). “The Second Demographic Transiton in Western Countries: an Interpretation”. In: Gender and family change in industrialized countries, ed. By K.O. Mason and An-M. Jenson. Oxford: Clarendon Press, pp.17-62.

Lutz, W., Skirbekk, V., Rita Testa, M. (2006). “The Low Fertility Trap Hypothesis: Forces that May Lead to Further Postponement and Fewer Births in Europe”. Vienna Yearbook of Population Research, 4: 167-192.

Mynarska, M. (2008). “Fertility Choices in Poland: Quality, Quantity and Individualization”, Doctoral dissertation, Max Planck Institute for Demographic Research, Rostock, Germany.

Nilsson, K. (2010). “Housework and Family Formation: Exploring the Relationship Between Gender Division of the Housework and Having Children”. The Open Demography Journal, 3: 1-10.

Olah, L.Sz. (2003). “Gendering Fertility: Second Birth in Sweden and Hungary”. Population Research and Policy Review, 22: 171-200.

Prettner, K., Bloom, D. E., Strulik, H. (2012). “Declining Fertility and Economic Well-being: Do Education and Health Ride to the Rescue?”. The WDA-HSG Discussion Paper Series on Demographic Issues, No. 2012/03.

Torr, B.M. and Short S.E.(2004). “Second Birth and the Second Shift: A Research Note on Gender Equity and Fertility”. Population and Development Review, 30(1): 109-130.

United Nations (2003). “Partnership and Reproductive Behaviour in Low-Fertility Countries”. Department of Economic and Social Affairs. ESA/P/WP.177,  May 2003.

Van de Kaa, D. J. (2001). “Postmodern Fertility Preference: from Changing Value Orientation to New Behavior”. Population and Development Review, 27: 290-331.

Van de Kaa, D.J (1997) “Options and Sequences: Europe’s Demographic Patterns”, Journal of Australian Population Association, 14(1): 1-30.

Wat, S. Y., and Hodge, R. W. (1972). “Social and Economic Factors in Hong Kong's Fertility Decline”, Population Studies (Camb), 26(3): 455-64.

Westoff, C. F. (1990). “Reproductive Intentions and Fertility Rates”. International Family Planning Perspectives, 16(3): 84-89.

Westoff, C.F. and Higgins, J.(2009). “Relationships Between Men’s Gender Attitudes and Fertility: Response to Puur et al.,’s “Men’s childbearing desires and views of the male role in Europe at the dawn of the 21th century””, Demographic Research, 21(3): 65-74. doi:10.4054/DemRes.2009.21.3.

Withers, M., Tavrow, P., and Abe, D. (2012). “Who Meets Their Intentions to Stop Childbearing? Results of a Longitudinal Study in Rural Eastern Bali, Indonesia”, Health Care for Women International, 33(9): 814-832.