باروری در ایران و شهر تهران: میزان‌ها، روندها و تفاو‌ت‌ها

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

چکیده

این پژوهش با استفاده از داده‌های پیمایش نیات باروری شهر تهران (1391)، داده‌های پیمایش باروری تهران (1388)، جمعیت و سلامت (1379) و سرشماری 1390، میزان‌ها، روندها و تفاوت‌های باروری در ایران و شهر تهران را بررسی کرده است. میزان باروری کل در کل کشور 6/1 فرزند و برای جمعیت ساکن نقاط شهری و روستایی به‌ترتیب 5/1 و 9/1 تولد محاسبه شد. میزان باروری کل در سال 1390 در شش استان از 31 استان کشور 2/1 تا 4/1 فرزند، در 20 استان 5/1 تا 9/1 فرزند، و در 5 استان1/2 تا 9/2 فرزند برآورد شده است. همچنین، شکاف شهری و روستایی در میزان‌های باروری در بسیاری از استان‌ها غایب و یا بسیار ناچیز است. سایر یافته‌ها نشان می‌دهند که میزان باروری کل برای زنان 35-15 ساله ساکن شهر تهران پس از اندکی افزایش از 2/1 فرزند در 1379 به 4/1 فرزند در سال 1388و 1/1 فرزند در 1391 کاهش یافته است. میزان باروری کل زنان دارای درآمد بالا و ساکن مناطق بالای تهران (7/0 تولد) کمتر از میزان‌های باروری دارندگان درآمد پایین (5/1 فرزند) و ساکن مناطق پایین (3/1 تولد) است. زنان 35 ساله به‌طور متوسط 8/1 تولد زنده داشته‌اند، در حالی‌که این میزان در بین زنان دارای تحصیلات عالی و شاغل (5/1 فرزند) پایین‌تر از همان میزان در بین دارندگان تحصیلات زیر دیپلم (4/2 فرزند) و غیر شاغلین (9/1 فرزند) است. این پژوهش گروه‌های جمعیتی دارای باروری پایین را شناسایی کرد، که سهم به‌سزایی در تداوم سطح پایین باروری در کشور دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عرفانی، امیر (1389). "گزارش تفصیلی پیمایش باروری تهران"، تهران: مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه.

عرفانی، امیر (1391). "گزارش تفصیلی پیمایش نیات باروری تهران"، تهران: مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه.

کریمی، خدیجه (1390). "بررسی تغییرات شاخص‌های ازدواج در ایران طیّ سال‌های1375-1385"، چهارمین همایش انجمن جمعیت‌شناسی ایران، تهران: انتشارات مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیّتی آسیا و اقیانوسیه، صص 39 - 63.

مرکز آمار ایران (1387). "نتایج سرشماری نفوس و مسکن 1385"، تهران: مرکز آمار ایران.

مرکز آمار ایران (1391). "گزیده نتایج سرشماری نفوس و مسکن 1390"، تهران: مرکز آمار ایران.

Bhrolchain, Maire Ni. )1985(. “Birth intervals and women’s economic activity”, Journal of Biosocial Sciences, 17: 31-46.

Bongaarts, J. (1978). “A framework for analyzing the proximate determinants of fertility”, Population and Development Review, 4:105-132.

Bongaarts, J. and Robert G. P. (1983). “Fertility, Biology, and behavior: an analysis of the proximate determinants”, New York: Academic Press.

Bongaarts, John. (1982). “The fertility-inhibiting effects of the intermediate fertility variables”, Studies in Family Planning, 13 (6/7): 179-189.

Cleland, J. and Hobcraft, J. (1985). “Reproductive change in developing countries: Insights from the World Fertility Survey”, Oxford University Press.

Easterlin, R.A. (1975). “An economic framework for fertility analysis”, Studies in Family Planning, 6: 54-63.

Easterlin, R.A. and E.M. Crimmins. (1985). “The fertility revolution: a supply-demand analysis”, Chicago: University of Chicago Press.

Erfani, A and McQuillan, K. (2008b). “Rates of induced abortion in Iran: the roles of contraceptive use and religiosity” , Studies in Family Planning, 39(2):111-122.

Erfani, A. (2011a). “Induced Abortion in Tehran, Iran: Estimated rates and Correlates,” International Perspectives on Sexual and Reproductive Health, 37(3):134-142.

Erfani, A. (2011b). “Women’s education and the transition to motherhood in Tehran, Iran,” paper presented in the international conference on Education and the Global Fertility Transition, held by Wittgenstein Centre for Demography and Global Human Capital & Vienna Institute of Demography, Vienna, Austria, Nov 30-Dec 1: Session I: From the world’s highest fertility to the most rapid decline. http://www.oeaw.ac.at/vid/edugloft/download/S1-Erfani.pdf

Erfani, A. and McQuillan, K. (2008a). “Rapid Fertility Decline in Iran: Analysis of Intermediate Variables” , Journal of Biosocial Science, 40(3): 459-478.

Erfani, A. and McQuillan, K. (2014). “The changing timing of births in Iran: An explanation on the rise and fall in fertility after the 1979 Islamic Revolution,” Journal of Biodemography and Social Biology (In press).

Hajian-Tilaki, K.O., Asnafi, N., and Aliakbarnia-Omrani, F. (2009). “The patterns and determinants of birth intervals in multiparous women in Babol, Northern Iran”. Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health 40(4): 852-60.

Khalaj Abadi Farahani, F., and Kazemipour, Sh. (2011). “Trends of one child families in Iran since 1996: implications for population policy,” paper presented in the UCL and Leverhulme Trust conference on human population growth and global carrying capacity, May 2011, London, UK. Available on September 2012 at: http://www.ucl.ac.uk/popfootprints/poster_presentations.

Khalaj Abadi Farahani, Farideh, John Cleland and Amir Hooshang Mehryar. 2011. “Associations between family factors and premarital heterosexual relationships among female college students in Tehran,” International Perspectives on Sexual and Reproductive Health, 37(1):30–39.

Mansoorian, M. (2008). “Determinants of birth interval dynamics in Kohgylooye and Bovairahmad province, Iran”. Journal of Comparative Family Studies 39(2): 165-185.

Potter, R.G., and Parker, M.P. (1964). “Predicting the time required to conceive”, Population Studies, 18: 99-116.

Potter, RG Jr. (1963). “Birth intervals: structure and change”, Population Studies, 17: 155-166.

Rasekh, A. and Momtaz, M. (2007). “The determinants of birth interval in Ahvaz-Iran: A graphical chain modelling approach”, Journal of Data Science, 5: 555-576.

Rutstein, S. O. (2011). “Trends in Birth Spacing. DHS Comparative Reports”, No. 28. Calverton, Maryland, USA: ICF Macro.

Tu, Ping. (1991). “Birth spacing patterns and correlates in Shaanxi, China”, Studies in Family Planning 22(4): 255-263.

United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. (2011). World Population Prospects: The 2010 Revision, Highlights and Advance Tables. Working Paper No. ESA/P/WP.220.

Wolfers, D. (1968).  “Determinants of birth intervals and their means”, Population Studies, 22: 253-262.