کاربرد روش‌های پیشگیری از حاملگی و تأثیر آن بر تفاوت باروری زنان کُرد و تُرک ساکن در شهرستان ارومیه

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

چکیده

هدف این مقاله بررسی تفاوت‌های باروری زنان کُرد و تُرک با کنترل اثر استفاده از وسایل پیشگیری از حاملگی و عوامل زمینه‌ای مؤثر بر باروری می‌باشد. روش تحقیق پیمایشی است. جمعیّت آماری کلیه‌ی خانوارهای معمولی ساکن در شهرستان ارومیه و زنان 49-15 سالۀ حداقل یک ‌بار ازدواج‌کرده‌ای است که در داخل خانوارها شناسایی و مورد مصاحبه قرار گرفتند. حجم نمونه 768 خانوار تعیین شد. روش نمونه‌گیری ترکیبی از روش‌های خوشه‌ای چندمرحله‌ای، تصادفی و تصادفی سیستماتیک است. نتایج نشان می‌دهد که تفاوت‌ آماری معنا‌داری در باروری زنان کُرد و تُرک وجود دارد. با کنترل همزمان اثر کاربرد روش‌های پیشگیری از حاملگی و عوامل زمینه‌ای در رابطۀ قومیت و باروری، اختلاف باروری گروه‌های قومی از بین نرفت. نتایج این بررسی نشان از ناکارآمدی فرضیۀ مشخّصه‌ها در تبیین تفاوت‌های باروری زنان کُرد و تُرک دارد. بر اساس این نتایج، پیشنهاد می‌شود مطالعاتی با روش‌ ترکیبی به‌منظور آگاهی از نقش و مکانیزم تأثیر ویژگی‌های قومی و فرهنگی بر باروری در مناطق ناهمگن از نظر قومی صورت بگیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


حسینی، حاتم (1383). "عوامل اقتصادی اجتماعی و جمعیت‌شناختی مؤثر بر باروری زنان 15 تا 49 سالۀ ساکن در مناطق روستایی شهرستان قروه در سال 1381"، مجموعۀ مقالات دوّمین همایش انجمن جمعیّت‌شناسی ایران، تهران: انتشارات مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیّتی آسیا و اقیانوسیه، 1384، صص 438-411.

حسینی، حاتم و محمّدجلال عبّاسی شوازی (1388). "تغییرات اندیشه‌ای و تأثیر آن بر رفتار و ایده‌آل‌های باروری زنان کُرد و ترک"، فصلنامۀ پژوهش زنان، دورۀ 7، شمارۀ 2، صص 84-55.

سرایی، حسن (1385). "تداوم و تغییر خانواده در جریان گذار جمعیّتی ایران"،  نامۀ انجمن جمعیّت‌شناسی ایران، سال یکم، شمارۀ 2، صص 37-60.

صادقی، رسول (1383). "قومیت و باروری: تحلیل رفتار باروری گروه‌های قومی در ایران"، پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد رشته جمعیت‌شناسی، تهران: دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران، گروه جمعیت‌شناسی.

طالب، مهدی و محسن گودرزی (1382). "قومیت، نابرابری آموزشی و تحولات جمعیتی"، نامۀ علوم اجتماعی، شمارۀ 21، صص 142-113.

عباسی شوازی، محمدجلال و حاتم حسینی (1386). "قومیّت و باروری: آزمون فرضیه‌های رقیب برای تبیین تفاوت‌های قومی باروری در شهرستان ارومیه"، نامۀ انجمن جمعیّت‌شناسی ایران،‌ سال دوّم، شمارۀ 4، صص 41-5.

عباسی شوازی، محمدجلال و حاتم حسینی (1388). "تفاوت‌های قومی باروری در ایران: روندها و عوامل مؤثر بر آن"، مجلّۀ جامعه‌شناسی ایران، دورۀ هشتم، شمارۀ 4، صص 36-3.

عباسی شوازی، محمدجلال و رسول صادقی (1386). "قومیت و باروری: تحلیل رفتار باروری گروه‌های قومی در ایران"، نامۀ علوم اجتماعی، شمارۀ 28، صص 58-29.

عباسی شوازی، محمدجلال و همکاران (1383). "تحولات باروری در ایران: شواهدی از چهار استان منتخب"، معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

عباسی شوازی، محمدجلال (1380). "همگرایی رفتارهای باروری در ایران، میزان، روند و الگوی سنی باروری در استان‌های کشور در سال‌های 1351 و 1375"، نامۀ علوم اجتماعی، شمارۀ 18، صص 231-201.

هیر، دیوید. ام (1380). "جامعه و جمعیت"، ترجمۀ یعقوب فروتن، مازندران: انتشارات دانشگاه مازندران.

Abbasi-Shavazi, M.J. and P. McDonald (2005). “National and Provincial Level -Fertility Trends in Iran, 1972-2000”, Working Papers in Demography, No. 94, Canberra: Australian National University.

Abbasi-Shavazi, M.J. and P. McDonald (2006). “Fertility Decline in the Islamic Republic of Iran: 1972-2000”, Asian Population Studies, 2(3): 217-237.

Anyara, E.L. and A. Hinde (2005). “Fertility Transition in Kenya: A Regional Analysis of the Proximate Determinants”, School of Social Sciences and Southampton Statistical Sciences Research Institute, University of Southampton, United Kingdom.

Bongaarts J. and S.C. Watkins (1996). “Social Interactions and Contemporary Fertility Transitions”, Population and Development Review, 22(4): 639-682.

Bongaarts, J. and R.G. Potter, (1983). “Fertility, Biology, and Behavior: an Analysis of the Proximate Determinants”, New York, Academic Press.

Bongaarts, J. (1978). “A Framework for Analyzing the Proximate Determinants of Fertility”, Population and Development Review, 4(1): 32-105.

Bongaarts, J. (1982). “The Fertility Inhibiting Effects of Intermediate Fertility Variables”, Studies in Family Planning, 13(6/7): 179-189.

Bongaarts, J. (2005). “The Causes of Stalling Fertility Transition”, Working Papers No. 24, Population Council.

Chamie, J. (1981). “Religion and Fertility: Arab-Christian-Muslim Differentials”, Cambridge, Cambridge University Press.

Cleland, J. and C. Wilson (1987). “Demand Theories of The Fertility Transition: An Iconoclastic View”, Population Studies, 41: 5-30.

Coale, J.A. (1973). “The Demographic Transition”, International Population Conference, Liege, 1973, vol.1. Liege: IUSSP, PP. 53-72.

Davis, K. and Blake, J. (1956). “Social Structure and Fertility: An Analytical Framework”, Economic Development and Cultural Change, 4(2): 211-235.

Day, L.H. (1984). “Minority Group Status and Fertility: A More Detailed Test of the Hypothesis”, The Sociological Quarterly, 25: 456-472.

Fischer, N.A. and J.P. Marcum (1984). “Ethnic Integration, Socioeconomic Status and Fertility among Mexican-Americans”, Social Science Quarterly 65(2): 583-593.

Goldscheider, C. and P.R. Uhlenberg (1969 ). “Minority Group Status and Fertility”, The American Journal of Sociology, 74: 361-372.

Hosseini-Chavoshi, M. and et al (2007). “Fertility and Contraceptive Use Dynamics in Iran and its Low Fertility Regions”, Australian Demographic and Social Research Institute (ADSRI), College of Arts and Social Sciences.

Kennedy, Robert E.J.R. (1973). “Minority Group Status and Fertility: The Irish”, American Sociological Review, 38: 85-96.

Knodel, J. and E. Van de Walle (1979). “Lessons from the Past: Policy Implication of Historical Fertility Studies”, Population and Development Review, 5(2): 217-245.

Knodel, J. and et al (1999). “Religion and Reproduction Muslims in Buddhist Thailand”, Population Studies, 53: 149-164.

Kollehlon, K.T. (1994). “Religious Affiliation and Fertility in Liberia, Journal of Biosocial Science, 26(3): 493-507.

Mcquillan, K. (2004). “When Does Religion Influence Fertility?”, Population and development Review, 30(1): 25-56.

Mirzaie, M. (2005). “Swings in Fertility Limitation in Iran”, Critique: Critical Middle Eastern Studies, 14(1): 25-33.

Narayan, P.K. and X. Peng (2006). “An Econometric Analysis of the Determinants of Fertility for China, 1952-2000”, Journal of Chinese Economic and Business Studies, 4(2): 165–183.

Preston, S.H. (1986). “Changing Values and Falling Birth Rates”, Population and Development Review, 12: 176-195.

Retherford, R.D. (1985) “A Theory of Marital Fertility Transition”, Population Studies, 39(2): 249-268.

Ritchy, P.N. (1975). “The Effect of Minority Group Status on Fertility: an Re-Examination of Concepts”, Population Studies, 29(2): 249-257.

Rosemary, S.C. and et al (1981). “Puertorican Fertility: An Examination of Social Charactristics, Assimilation and Minority Status Variables”, Social Forces, 59(4): 1094-1113.

Saxena, P.C. and R. Jurdi (2002). “Impact of Proximate Determinants on the Recent Fertility Transition in Yemen, available at: http://www.escwa.org/lb/popin/publications.

Stover, J. (1998). “Revising the Proximate Determinants of Fertility Framework: What have we Learned in the past 20 Years?”, Studies in Family Planning, 29(3): 255-267.

Watkins, S.C. (1987). “The Fertility Transition: Europe and Third World Compared”, Sociological Forum, 2: 645-673.