جمعیت و اشتغال در ایران: دیدگاه سیستمی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

چکیده

حجم، ساختار و نرخ رشد جمعیت و شرایط اقتصادی-اجتماعی، روابطی متقابل و درهم تنیده دارند، و نقش مهمی در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی و برنامه‌ریزی‌های کلان کشور ایفا می‌کنند. یکی از راه‌های تأثیرگذاری جمعیت بر اقتصاد، تأمین نیروی انسانی ماهر و متخصص بعنوان مهمترین نهاده بخش‌های اقتصادی است. از دیگر سو، وضعیت اقتصادی و اشتغال در کشور نیز نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های جوانان بویژه در امور ازدواج و فرزندآوری ایفا می‌کنند. مطالعات بسیاری بطور جداگانه اثر بازار کار و اشتغال بر باروری، و یا تأثیر ساختار سنی جمعیت بر پارامترهای اقتصادی را سنجیده‌اند. با این حال، کمتر مطالعه‌ای اثر همزمان این دو عامل، روابط متقابل را در مدلی واحد گنجانده و مورد بررسی قرار داده است.
در این مقاله سعی می‌شود تا با نگاه سیستمی و کل نگر و استفاده از روش پویایی‌شناسی سیستم‌ها، روابط متقابل متغیرهای جمعیتی از جمله ساختار سنی، ازدواج و باروری با متغیرهای اقتصادی مانند نسبت اشتغال و امنیت شغلی، درآمد سرانه داخلی و رفاه، مورد بررسی قرار گیرد. شناخت دقیق روابط متقابل بین مؤلفه‌های سیستم به مدیران کمک می‌کند تا بتوانند علل ساختاری رفتار سیستم اقتصادی- اجتماعی را بشناسند و درک بهتری از چالش‌های پیش رو داشته باشند. بدیهی است برنامه‌ریزان و سیاستگذاران می‌توانند با شناخت حاصل از این روش در برنامه‌ریزی‌های جامع و سیاست‌گذاری‌های کلان کشور جنبه‌های مختلف تصمیمات اتخاذ شده را مدنظر قرار دهند تا حداکثر اثربخشی را در تخصیص منابع کسب کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات