جمعیت و آب: تعیین جمعیت بهینه ایران با توجه به منابع آب شیرین

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

چکیده

میزان جمعیت بهینه و رویکرد سیاستی مناسب در راستای نیل به آن، امروزه از دغدغه‏های بزرگ دولت‏ها، به‌‏ویژه در کشورهای در حال توسعه است. افزایش بی‏رویه جمعیت می‌تواند هر کشوری را با چالش‏های گوناگونی مواجه سازد. در این بین برخلاف محدودیت‏های آموزشی، بهداشت و مسکن؛ منابع طبیعی هر کشور ذخایر خدادادی هستند که به‌دست بشر قابل ایجاد نمی‌باشند؛ لذا می‌توان گفت که بزرگ‏ترین محدودیت بر سر راه افزایش جمعیت محدودیت منابع طبیعی است. از طرفی آب سالم، شریان حیاتی برای بقاء بشر است که کمبود یا آسیب دیدن آن، صدمات جبران‏ناپذیری را به محیط‌زیست و زندگی افراد وارد خواهد ساخت. در این مقاله، ابتدا به بررسی ظرفیت‏های آبی کشور پرداخته و با استفاده از مدل اقتصادسنجی پنل دیتا، شاخصی برای برداشت سالانه آب شیرین ارائه شده است. سپس با مقایسه شاخص به‏دست آمده با امکانات آبی ایران تخمینی از جمعیت بهینه کشور ارائه می‏دهیم. مقایسه این شاخص و مصرف کنونی آب در کشور نشان می‏دهد که اگر الگوی مصرف آب به‌طور جدی تغییر پیدا نکند کشور در آینده‌ نزدیک با بحران جدی آب مواجه خواهد شد. بر اساس نتایج تحقیق پیشنهاد می‏شود که سیاست‏های جدید جمعیت با نظرداشت منابع و محیط زیست به­ویژه آب تدوین و اجراء شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع

آل­یاسین، احمد (1384). بحران آب، تهران: انتشارات جامعه مهندسان مشاور ایران.

تودارو، مایکل (1378). توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه غلامعلی فرجادی. تهران: انتشارات مؤسسه عالی پژوهش در برنامه‏ریزی و توسعه.

تهرانی، منوچهر (1351). عامل انسانی در اقتصاد ایران، تهران: انتشارات اندیشه.

عبدلی، قهرمان و سجاد فرجی دیزجی (1388). برآورد تابع تقاضای آب شهرستان ارومیه، مجله دانش و توسعه، دوره 16، شماره 28، صص 175-158.

فتوره‏چی، مهدی و سعید فردوسی (1384). توسعه پایدار و اهداف توسعه هزاره از دیدگاه سازمان‌های جهانی، تهران: انتشارات کمیته‏ ملی توسعه پایدار.

کتابی، احمد (1377). نظریات جمعیت‌شناسی، تهران: انتشارات اقبال.

میرزایی، محمد (1373). ملاحظات جمعیتی مرتبط با توسعه در ایران، فصلنامه جمعیت، دوره 3، شماره 10، صص 20-1.

هایامی، یوجیر (1380). اقتصاد توسعه از فقر تا ثروت ملل، ترجمه غلامرضا آزاد، تهران: انتشارات نی.

 

Choucri, N. (1997). Global System for Sustainable Development Research TDP-MIT, Unpublished notes. Cambridge, Ma. MIT. Jaunuarary 1997.

Madani L., K. (2005). Iran's Water Crisis; Inducers, Challenges and Counter-Measures, The 45th Congress of the European Regional Science Association, Vrije University, Amsterdam, Netherlands.

Mukhopadhyay, A., A. Akber, and E. Al-Awadi. (2001). Analysis of Freshwater Consumption Patterns in the Private Residence of Kuwait. Journal Urban Water 3(1–2): 53-62.

University of Oxford (1987). World Commission on Environment and Development, Oxford University Press.