جمعیت و آب: تعیین جمعیت بهینه ایران با توجه به منابع آب شیرین

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

چکیده

میزان جمعیت بهینه و رویکرد سیاستی مناسب در راستای نیل به آن، امروزه از دغدغه‏های بزرگ دولت‏ها، به‌‏ویژه در کشورهای در حال توسعه است. افزایش بی‏رویه جمعیت می‌تواند هر کشوری را با چالش‏های گوناگونی مواجه سازد. در این بین برخلاف محدودیت‏های آموزشی، بهداشت و مسکن؛ منابع طبیعی هر کشور ذخایر خدادادی هستند که به‌دست بشر قابل ایجاد نمی‌باشند؛ لذا می‌توان گفت که بزرگ‏ترین محدودیت بر سر راه افزایش جمعیت محدودیت منابع طبیعی است. از طرفی آب سالم، شریان حیاتی برای بقاء بشر است که کمبود یا آسیب دیدن آن، صدمات جبران‏ناپذیری را به محیط‌زیست و زندگی افراد وارد خواهد ساخت. در این مقاله، ابتدا به بررسی ظرفیت‏های آبی کشور پرداخته و با استفاده از مدل اقتصادسنجی پنل دیتا، شاخصی برای برداشت سالانه آب شیرین ارائه شده است. سپس با مقایسه شاخص به‏دست آمده با امکانات آبی ایران تخمینی از جمعیت بهینه کشور ارائه می‏دهیم. مقایسه این شاخص و مصرف کنونی آب در کشور نشان می‏دهد که اگر الگوی مصرف آب به‌طور جدی تغییر پیدا نکند کشور در آینده‌ نزدیک با بحران جدی آب مواجه خواهد شد. بر اساس نتایج تحقیق پیشنهاد می‏شود که سیاست‏های جدید جمعیت با نظرداشت منابع و محیط زیست به­ویژه آب تدوین و اجراء شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Population and Water: Determining the Optimal Population Size Based on the Fresh Water Resources in Iran

نویسندگان [English]

  • Alireza Daghighi Asli
  • Gholamreza Geraeinezhad
  • Nasim Ajaeebi
چکیده [English]

Optimal population size and an appropriate policy approach towards its achievement has been among the most important concerns of governments, particularly in developing countries. Over-population  can expose each country to various challenges. Unlike educational, health care and accommodation constraints, which can be handled with long-term or mid-term planning, natural resources are limited and mostly non-compensable by plans and human activities. Thus it could be asserted that the biggest obstacle against population growth is limitation of natural resources. Fresh water as an example is vital  for human life-cycle, and any shortage or contamination of water would cause serious and inevitable problems to the environment and people’s life. In this paper,  first, water resources and its capacity in Iran are assessed and as a next step, an index has been defined for annual consumption of fresh water using economic panel data. Then, by comparing this index with the Iranian water consumption, optimal population size has been estimated. We can conclude that with no serious change in current water consumption, Iran will encounter a serious challenge in water resources. Hence, according to these results, it is suggested New Population policies should consider natural resource and water limitations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development
  • population
  • Fresh water consumption
  • Water resources
  • Pool regression model

منابع

آل­یاسین، احمد (1384). بحران آب، تهران: انتشارات جامعه مهندسان مشاور ایران.

تودارو، مایکل (1378). توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه غلامعلی فرجادی. تهران: انتشارات مؤسسه عالی پژوهش در برنامه‏ریزی و توسعه.

تهرانی، منوچهر (1351). عامل انسانی در اقتصاد ایران، تهران: انتشارات اندیشه.

عبدلی، قهرمان و سجاد فرجی دیزجی (1388). برآورد تابع تقاضای آب شهرستان ارومیه، مجله دانش و توسعه، دوره 16، شماره 28، صص 175-158.

فتوره‏چی، مهدی و سعید فردوسی (1384). توسعه پایدار و اهداف توسعه هزاره از دیدگاه سازمان‌های جهانی، تهران: انتشارات کمیته‏ ملی توسعه پایدار.

کتابی، احمد (1377). نظریات جمعیت‌شناسی، تهران: انتشارات اقبال.

میرزایی، محمد (1373). ملاحظات جمعیتی مرتبط با توسعه در ایران، فصلنامه جمعیت، دوره 3، شماره 10، صص 20-1.

هایامی، یوجیر (1380). اقتصاد توسعه از فقر تا ثروت ملل، ترجمه غلامرضا آزاد، تهران: انتشارات نی.

 

Choucri, N. (1997). Global System for Sustainable Development Research TDP-MIT, Unpublished notes. Cambridge, Ma. MIT. Jaunuarary 1997.

Madani L., K. (2005). Iran's Water Crisis; Inducers, Challenges and Counter-Measures, The 45th Congress of the European Regional Science Association, Vrije University, Amsterdam, Netherlands.

Mukhopadhyay, A., A. Akber, and E. Al-Awadi. (2001). Analysis of Freshwater Consumption Patterns in the Private Residence of Kuwait. Journal Urban Water 3(1–2): 53-62.

University of Oxford (1987). World Commission on Environment and Development, Oxford University Press.