معلومات باروری و تعیین‌کننده‌های آن در زنان و مردان در شرف ازدواج شهر تهران

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جمعیت و سلامت، مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور (نویسنده مسئول)

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مامایی، گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پزشکی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشیار گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس

4 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

باورهای نادرست درباره بیولوژی باروری و کاهش پتانسیل باروری با افزایش سن و تحت تأثیر عوامل محیطی، می‌توانند ازجمله عوامل مؤثر بر رفتارهای تأخیری در ازدواج و باروری، به‌خصوص در زنان باشد. هدف پژوهش حاضر، تعیین معلومات باروری و عوامل پیش‌بینی‌کننده آن، در زوجین در شرف ازدواج مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره قبل از ازدواج شهر تهران است. به‌همین منظور، یک پیمایش مقطعی، در بین 204 زوج در شرف ازدواج که دارای شرایط ورود به مطالعه بودند، انجام شد. زوج‌های مورد بررسی، از بین مراجعین دو مرکز ارایه‌دهنده خدمات مشاوره قبل ازدواج در تهران در سال 1394 و با روش نمونه‌‌گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار پیمایش شامل سه بخش بود: بخش اول، اطلاعات اجتماعی-اقتصادی و جمعیت‌شناختی؛ بخش دوم، پرسشنامه‌‌‌ معلومات باروری کاردیف، که اعتبار و روایی آن تأیید شد و بخش سوم، پرسشنامه‌ سواد سلامت بزرگ‌سالان در جمعیت شهری ایران. نتایج نشان داد که تنها 44درصد از زوجین، دارای معلومات باروری صحیح بوده و تفاوت مهمی در معلومات باروری دو جنس وجود دارد. تحلیل دومتغیره نشان داد که سطح تحصیلات، سطح سواد سلامت و قصد فاصله‌گذاری بین ازدواج و فرزند اول با معلومات باروری، رابطه‌ای مستقیم و معنادار دارند، درحالی‌که در رگرسیون خطی، پس از کنترل اثر سن، تنها متغیرهای سطح تحصیلات و سطح سواد سلامت به‌عنوان دو تعیین‌کننده مهم و معنادار معلومات باروری، نشان داده شدند. بنابراین، مداخلات آموزشی جامع، مبتنی بر محیط‌های آموزشی و رسانه در خصوص باروری و عوامل کاهش‌دهنده پتانسیل باروری، به‌خصوص در افرادی که سطح تحصیلات و سواد سلامت پایینی دارند، ضروری به‌نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


باقیانی‌مقدم، محمدحسین و مسعود میرزایی (1380). بررسی نیازهای آموزشی زنان 49-15 ساله استان یزد در زمینه بهداشت مادر و کودک و تنظیم خانواده، مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد، دوره 9، شماره 4، ، صص: 86-81. حسینی، حاتم و بلال بگی (1391). تعیین‌کننده‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و جمعیت‌شناختی تمایلات فرزندآوری زنان همسردار مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی- درمانی همدان (1391). مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، دوره 18، شماره 1، صص: 43-35. خلج‌آبادی فراهانی، فریده و حسن سرایی (1395). قصد تک فرزندی و تعیین کننده های آن در زنان و مردان در شرف ازدواج در تهران، فصلنامه مطالعات جمعیتی ، سال 2، شماره 1، صص: 85-61. خلجآبادی فراهانی، فریده و حسن سرایی (1395). واکاوی شرایط زمینهساز قصد و رفتار تک‌فرزندی در تهران. مطالعات راهبردی زنان، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، دوره 18، شماره 71، صص: 58-29. رضویزاده، ندا، الهه غفوریان و آمنه اخلاقی (1394). زمینه‌های کم فرزندطلبی و تأخیر در فرزندآوری، مورد مطالعه: شهر مشهد، راهبرد فرهنگ،دوره 8، شماره 31، ، صص: 98-73. رمضانی‌تهرانی، فهیمه (1398). یائسگی زودرس و آمار بالای اختلالات جنسی در ایران، خبر فوری، 26 خرداد 1398. URL: https://www.khabarfoori.com/detail/1099859/ ضیاییبیگدلی، محمدتقی، صمد کلانتری و محمدباقر علیزاده اقدم (1385). رابطه بین میزان باروری کل با توسعه اقتصادی و اجتماعی، فصلنامه رفاه اجتماعی،دوره 21، شماره 5، صص: 140-121. عباسیشوازی، محمدجلال، پیتر مکدونالد، میمنت حسینی چاووشی و زینب کاوهفیروز (1381). بررسی دیدگاه زنان در مورد رفتار باروری در استان یزد با استفاده از روش‌های کیفی. نامه علوم اجتماعی، دوره 20، صص: 203-169. الفتی، فروزان و سمیه علیقلی (1387). سنجش نیازهای آموزشی دختران نوجوان، پیرامون بهداشت باروری و تعیین راهبردهای مناسب برای تأمین آن در قزوین، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین،دوره 12، شماره 2، صص: 82-76. محمودیان، حسین، احمد محمدپور و مهدی رضایی (1388). زمینه‌های کم‌فرزندی در استان کردستان: مطالعه موردی شهر سقز، نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، دوره 4، شماره 8، صص: 122-85. مرکز آمار ایران (1395). نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395. URL: https://www.amar.org.ir/ مظلومی محمودآباد، سید سعید، فاطمه شهیدی، معصومه عباسی‌شوازی و فاطمه شهری‌زاده (1384). بررسی آگاهی، نگرش و رفتارهای زنان در مورد بهداشت باروری در هفت شهر مرکزی ایران، باروری و نابارروری، دوره 7، شماره 4، صص: 400-391. منتظری، علی، محمود طاووسی، فاطمه رخشانی، سیدعلی آذین، کتایون جهانگیری، مهدی عبادی، شهره نادری مقدم، آتوسا سلیمانیان، فاطمه دربندی، امیر معتمدی و محمدمهدی نقیبی سیستانی (1393). طراحی و روان سنجی ابزار سنجش سواد سلامت جمعیت شهری ایران (18 تا 65 سال)، فصلنامه پایش، دوره 5، صص: 599-589. Abbasi-Shavazi, M. J. & P. McDonald (2006). Fertility decline in the Islamic Republic of Iran, 1972–2000. Asian Population Studies, 2(3), DOI: 10.1080/17441730601073789. Abolfotouh, M., A. Alabdrabalnabi, R. Albacker, U. Al-Jughaiman, & S. Hassan. (2013). Knowledge ,attitude,and practices of infertility among Saudi couples. International Journal of General Medicine, 563-573 . DOI:10.2147/IJGM.S46884. Ali, S., R. Sophie, A. M. Imam, F. I. Khan, S. F. Ali, A. Shaikh, & et al (2011). Knowledge, perceptions and myths regarding infertility among selected adult population in Pakistan: a cross-sectional study. BMC Public Health, (11), 760. DOI: 10.1186/1471-2458-1-760. Behboudi-Gandevani, S., S. Ziaei, F. Khalajabadi-Farahani, & M. Jasper. (2013). Iranian primigravid women''s awareness of the risks associated with delayed childbearing. The European Journal of Contraception and Reproductive Health Care, 18(6), 460-467. Brandes, M., J. O. Van der Steen, S. B. Bokdam, C. J. Hamilton, J. P. Bruin, W. L. Nelen, J. & A. Kremer (2009). When and why do subfertile couples discontinue their fertility care? A longitudinal cohort study in a secondary care sub-fertility population. Human Reproduction ;24:3127–3135. Bretherick, K. L., N. Fairbrother, L. Avila, S. H. Harbord, W. P. Robinson (2010). Fertility and aging: do reproductive-aged Canadian women know what they need to know? Fertility and Sterility 93(7), 2162-2168. Bunting, L., I. Tsibulsk, & J. Boivin, (2013). Fertility knowledge and beliefs about fertility treatment: findings from the International Fertility Decision-making Study. Hum Reprod (Oxford, England), 28, 385–397. Bunting, L. & J. Boivin (2007). Decision-making about seeking medical advice in an internet sample of women trying to get pregnant. Hum Reprod;22:1662–1668. Chan, C. H., T. H. Chan, B. D. Peterson, C. Lampic, & M. Y. Tam (2015). Intentions and attitudes towards parenthood and fertility awareness among Chinese university students in Hong Kong: a comparison with Western samples. Human Reproduction, 30(2), 364-372. De Cock, G. (2011). Infertility prevention campaign: a multi-stakeholder example from Flanders. Belgium Hum Reprod, 26(1), 58–60. Farahmand, M., F. Ramezani-Tehrani, L. Pourrajabi, M. Najafi, & F. Azizi (2012). Factors associated with menopausal age in Iranian women: Tehran Lipid and Glucose Study. Journal of Obstetrics and Gynaecology Research, 39(4), 836-841. Fulford, B., L. Bunting, & I. Tsibulsky, & J. Boivin (2013). The role of knowledge and perceived susceptibility in intentions to optimize fertility: findings from the International Fertility Decision-Making Study, Human Reproduction, 28(12), 3253-3262. Jejeebhoy, S. J. (1995). Women''s education, autonomy, and reproductive behaviour: Experience from developing countries. Oxford University, Claredon Press Publication . Kohler, H. P., F. C. Billari, & J. A. Ortega (2006). Low fertility in Europe: Causes, implications and policy options. The baby bust: Who will do the work, Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers, 48-109. Kok, H. S., K. M. Van Asselt, Y. T. Van der Schouw, D. E. Grobbee, E. R. Te Velde, P. L. Pearson, & P.H. Peeters (2003). Subfertility reflects accelerated ovarian ageing, Human Reproduction. 18(3), 644-448. Maeda, E., H. Sugimori, F. Nakamura, Y. Kobayashi, J. Green, M. Suka, & H. Saito (2015). A cross-sectional study on fertility knowledge in Japan, measured with the Japanese version of Cardiff Fertility Knowledge Scale. Reproductive Health, 12(1), 10. Quach, S., & C. Librach (2008). Infertility knowledge and attitudes in urban high school students, Fertility Sterility, 90(6): 2099-106. Doi: 10.1016/j.fertnstert.2007.10.024. Schmidt, L., T. Sobotka, J. G. Bentzen, & A. Nyboe-Andersen (2012). Demographic and medical consequences of the postponement of parenthood. Human Reproduction Update, 18 (1):29–43. Doi: 10.1093/humupd/dmr040 Schwitzer, G. (2013). Addressing tensions when popular media and evidence-based care collide. BMC Med Inform Decis Mak, 13(3), DOI:10.1186/1472-6947-13-S3-S3.